Dążenie do wysokiej i nadmiernej jakości bywa zaletą. Problem zaczyna się wtedy, gdy poprzeczka jest ustawiona tak wysoko, że nigdy nie czujesz satysfakcji, a każdy błąd przeżywasz jak porażkę. Taki perfekcjonizm potrafi mocno obniżać jakość życia i niszczyć poczucie własnej wartości.

Zdrowe dążenie do celu a perfekcjonizm

Zdrowe ambicje motywują i dają radość z osiągnięć. Czujemy się wtedy silni. Perfekcjonizm działa odwrotnie: koncentruje uwagę na tym, co niedoskonałe, odbiera poczucie sukcesu i napędza ciągły lęk przed oceną. To różnica między „chcę zrobić to dobrze" a „nie wolno mi popełnić błędu".

Po czym poznać perfekcjonizm, który szkodzi

  • Odkładanie zadań (prokrastynacja) z obawy, że nie wyjdą idealnie. Takie zachowanie pojawiają się u tak zwanych mistrzów ostatniej prostej.
  • Trudność z kończeniem projektów , kiedy myślisz zawsze „można jeszcze poprawić".
  • Silny samokrytycyzm i poczucie bycia „niewystarczającym".
  • Uzależnienie poczucia własnej wartości od osiągnięć i ocen innych. mamy wówczas doczynienia z akceptacją warunkową.
  • Lęk, napięcie, a z czasem wypalenie i objawy depresyjne.

Skąd się bierze perfekcjonizm

Często ma korzenie w dzieciństwie i w doświadczeniu warunkowej akceptacji („jesteś dobry, gdy osiągasz"), wysokich wymaganiach  lub krytyce ze strony naszych rodziców lub bliskich. Z czasem zewnętrzny głos krytyka staje się wewnętrznym, automatycznym sposobem traktowania samego siebie.

Jak sobie radzić

Pomaga nauka realistycznych standardów, oddzielanie własnej wartości od wyników oraz łagodniejszy, bardziej wspierający dialog wewnętrzny. W psychoterapii w różnych nurtach psychoterapeutycznych pracuje się nad źródłami nadmiernych wymagań i utrwalonych przekonań na swój temat.

Kiedy warto sięgnąć po pomoc

Jeśli perfekcjonizm odbiera Ci radość, nasila lęk lub prowadzi do wyczerpania, warto skonsultować się ze specjalistą. Konsultacje w Twój Psycholog Żoliborz i Twój Psycholog Ursynów prowadzimy w Warszawie oraz online – wspólnie poszukamy zdrowszej równowagi między „wystarczająco dobrze" a „idealnie".